ELMAK Zakład Automatyki

Łódź, ul. Rokicińska 299/301

tel. +48 42 689 24 40

elmak@elmak.com.pl

Ruch powietrza w hali uprawowej - (nieustający) ciąg dalszy

W publikacjach i dyskusjach dotyczących technicznych aspektów uprawy grzybów wciąż powracają zagadnienia związane z ruchem powietrza. Świadczy to po pierwsze o tym, że jest to bardzo ważna sprawa, a po drugie, że nie osiągnięto w tym względzie zadowalających rozwiązań. Wprawdzie niejednokrotnie oczekiwania są nierealistyczne, ale wskazują one obszary, w których oczekiwane są usprawnienia.

Niemal wszystkie hale uprawowe zasilane są uzdatnionym powietrzem przez kanały równego wydatku umieszczone pod sufitem wzdłuż ścian albo centralnie, między regałami. Układ taki dzięki swojej prostocie i niezłym właściwościom jest bardzo rozpowszechniony. Przez lata doświadczeń doprowadzono ten system do takiego poziomu, że dalszy jego rozwój przez kolejne modyfikacje i doskonalenie nie wydaje się możliwy.

Jeżeli za cel przyjąć takie prowadzenie strug powietrza, aby prędkości nad wszystkimi półkami były takie same, co w tradycyjnym układzie jest niemożliwe, należy każdy poziom półek potraktować indywidualnie i zapewnić mu oddzielne przewietrzanie.

Jedno z możliwych rozwiązań pokazano poniżej. Powietrze tłoczone przez wentylator kierowane jest do czterech kanałów biegnących w narożnikach hali. Przebieg instalacji na tym odcinku nie ma żadnych specjalnych właściwości, ponieważ przewody nie muszą posiadać parametrów kanału stałego wydatku, jak to ma miejsce w przypadku typowych rękawów napowietrzających. Więcej uwagi wymagają pionowe kanały K1-K4, które muszą zapewnić stałe ciśnienie statyczne dla końcowych odcinków (P1, …P10 na Rys.1) instalacji rozprowadzenia powietrza. Zastosowanie czterech kanałów K1-K4 powoduje, że zapewnienie małego spadku ciśnienia nie wymaga szczególnie dużego przekroju. Każdy kanał prowadzi jedynie ¼ całkowitej ilości powietrza Q tłoczonego do hali i na dodatek nie jest długi (nie przekracza wysokości hali, czyli typowo 3,5-4,5m). Kształt kanałów K1-K4 można wybrać tak, aby jak najlepiej wykorzystać przestrzeń w narożnikach hali (Rysunek 1.a.)

Krytycznym elementem dla jakości działania systemu jest ostatni odcinek instalacji. Stanowią go poziome kanały równego wydatku P1,P2,….P10 , z których każdy obsługuje jedną półkę. Ważne jest aby każdy kanał P, zarówno przy podłodze jak i przy suficie, zasilany był powietrzem o tym samym ciśnieniu. Zapewnić to musi odpowiedni kanał K. Kolejnym wymaganiem jest równomierny rozkład przepływu powietrza wzdłuż hali. Doboru przekroju kanałów P oraz ilości i średnicy otworów (dysz) można dokonać podobną techniką jak w przypadku otworów w rękawach elastycznych umieszczonych pod sufitem. Pewnym ułatwieniem pozwalającym na wybór kanałów Po mniejszym przekroju jest fakt, że są one zasilane dwustronnie i powietrze pokonuje połowę, a nie całą długość hali. Przewagą kanałów indywidualnych jest to, że nie ma potrzeby uzyskiwania dużych prędkości wylotowych z dysz niezbędnych do tego, aby struga powietrza z rękawa sięgnęła podłogi. Kierując powietrze wprost w przestrzeń między poprzednią a następną półkę możemy ograniczyć prędkość do wartości dopuszczalnej dla okrywy, grzybni i owocników.

Podstawowa właściwość przedstawionego układu polega na tym, że bezpośrednio formuje się profil napływu powietrza na ścianę boczną regału w odróżnieniu od tradycyjnego układu, gdzie powietrze kierowane jest pionowo w dół wzdłuż ściany, a dopiero dzięki podciśnieniu w pobliżu dysz i nadciśnieniu na wysokości dolnych półek uzyskuje się użyteczny, poziomy ruch powietrza nad okrywą i grzybami. Jak wiadomo w takiej powszechnie stosowanej, konfiguracji systemu wentylacyjnego nie mamy (strukturalnie) wpływu na przepływ powietrza oddzielnie na górnych i dolnych półkach.

Warto zwrócić uwagę, że opisany system zwykle można wdrożyć w obiektach już istniejących. Cztery pionowe kanały można zabudować w narożnikach hali, które zwykle są dostępne. Pewną trudność, a nawet ograniczenie, może stanowić konieczność umieszczenia kanałów P na ścianach. W przypadku wąskich hal zmniejszenie efektywnej szerokości o kilkanaście centymetrów z każdej strony może być niedopuszczalne ze względu na utrudnienie ruchu osób i sprzętu, zwłaszcza w czasie zbioru.

Właściwym obszarem zastosowań wydają się być nowe obiekty z centralami klimatyzacyjnymi na poddaszu (ze względu na korzystny przebieg strug powietrza recyrkulowanego i usuwanego), gdzie już w fazie projektowania przewidziano stosowne miejsce dla instalacji do wprowadzania i wyprowadzania powietrza z hali.